Open main menu

Changes

2,952 bytes removed ,  mwezi 1 uliopita
no edit summary
** [[Typhlopoidea]]
}}
'''Nyoka''' ni watambaachi au [[reptilia]] wasio na [[miguu]]. Kuna takriban [[spishi]] 3,000 [[duniani]]: wako kwenye [[mabara]] yote nje ya [[Antaktiki]] na [[Aktiki]].
 
Kama reptilia wote wana [[damu baridi]] na [[ngozi ya magamba]]. Wote ni [[wala nyama]] na spishi mbalimbali hutumia [[sumu]] kwa kuvionda lakini nyoka walio wengi hawana sumu wanashika windo kwa miili yao au kwa [[mdomo]] tu.
 
Wote wanazaa kwa njia ya [[mayai]] lakini spishi kadhaa hubeba mayai ndani ya mwili hadi wadogo wamekua tayari.
 
[[Mjusi|Mijusi]] wasio na miguu wanafanana sana na nyoka lakini nyoka hawana [[makope]] machoni wala [[masikio]] ya nje.
 
Kuna nyoka wadogo wenye [[sentimita]] kumi tu wakiwa wazima na nyoka wakubwa hadi [[urefu]] wa [[mita]] 7.6.
Nakala hii inahusu mnyama. Kwa matumizi mengine, angalia Nyoka (dharau).
Nyoka
Aina ya muda:
Marehemu Cretaceous - Sasa, [1] 94-0 Ma
Kutangulia
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N
Utofauti wa Nyoka.jpg
Kuhusu picha hii
Uainishaji wa kisayansi e
Ufalme: Wanyama
Phylum: Chordata
Darasa: Reptilia
Agizo: squamata
Kambi: Ophidia
Suborder: Nyoka
Linnaeus, 1758
Upungufu wa maji
 
Alethinophidia Nopcsa, 1923
Scolecophidia Cope, 1864
 
Usambazaji wa ulimwengu wa nyoka.svg
Takriban usambazaji wa ulimwengu wa nyoka, kila spishi
 
Nyoka wameinuliwa, wasio na miguu, na maridadi ya wanyama wa nyoka wa subira. [2] Kama squamates nyingine zote, nyoka ni ectothermic, vertebrates ya amniote iliyofunikwa katika mizani inayoingiliana. Aina nyingi za nyoka zina fuvu na viungo kadhaa kuliko baba zao wa mjusi, huwawezza kumeza mawindo makubwa kuliko vichwa vyao na taya zao za rununu. Ili kutoshea miili yao nyembamba, viungo vya viungo vya nyoka (kama figo) huonekana moja mbele ya nyingine badala ya upande kwa upande, na nyingi zina mapafu moja tu ya kufanya kazi. Aina zingine zinashikilia mkanda wa pelvic na jozi ya makucha ya pande zote za karaha. Mawingu yamebadilika miili maridadi bila ya miguu au miguu iliyopungua sana mara ishirini na tano kwa uhuru kupitia mabadiliko ya kubadilika, na kusababisha safu nyingi za mijusi isiyo na miguu. [3] Nguruwe zisizo na miguu zinafanana na nyoka, lakini vikundi kadhaa vya kawaida vya milio isiyo na miguu ina kope na masikio ya nje, ambayo nyoka hupungukiwa, ingawa sheria hii sio ya ulimwengu wote (angalia Amphisbaenia, Dibamidae, na Pygopodidae).
 
Nyoka hai hupatikana katika kila bara isipokuwa Antaktika, na kwa watu wakubwa zaidi wa ardhi; isipokuwa ni pamoja na visiwa kadhaa vikubwa, kama vile Ireland, Iceland, Greenland, visiwa vya Hawaii, na visiwa vya New Zealand, na visiwa vingi vidogo vya bahari ya Atlantic na bahari kuu ya Pacific. [4] Kwa kuongezea, nyoka za baharini zinaenea katika Bahari za Hindi na Pasifiki. Zaidi ya familia 20 zinatambuliwa kwa sasa, inajumuisha genera 520 na spishi wapatao 3,600. [5] [6] Zina ukubwa kutoka kwa vidogo, urefu wa sentimita 10.4 (4.1 in) - barani ya nyuzi ya barados [7] hadi kwa chatu iliyo na urefu wa mita 6.95 (22.8 ft) kwa urefu. [8] Aina ya kinyesi cha Titanoboa cerrejonensis ilikuwa mita 12.8 (42 ft) mrefu. [9] Nyoka hufikiriwa kutoka kwa mjusi au mjusi wa majini, labda wakati wa kipindi cha Jurassic, na visukuku vilijulikana vya zamani kati ya 143 na 167 Ma iliyopita. [10] Utofauti wa nyoka wa kisasa ulionekana wakati wa kipindi kikuu cha Paleocene (c 66- 56 Ma iliyopita, baada ya tukio la kutoweka kwa Cretaceous-Paleogene). Maelezo ya kongwe yaliyohifadhiwa ya nyoka yanaweza kupatikana katika Brooklyn Papyrus.
 
Spishi nyingi ni zisizo za aina na zile ambazo zina sumu zinatumia kimsingi kuua na kunyakua mawindo badala ya kujilinda. Wengine wana sumu ya kutosha kusababisha kuumia chungu au kifo kwa wanadamu. Nyoka zisizo na adabu zinaweza kumeza mawindo ikiwa hai au kuua kwa msongamano.
 
== Mwainisho ==