Tofauti kati ya marekesbisho "Hidrokaboni"

4,844 bytes added ,  miaka 7 iliyopita
no edit summary
(Ukurasa umeelekezwa kwenda Hidrati kabonia)
 
'''Hidrokaboni''' ni aina mbalimbali za [[kampaundi]] za kikemia zinazojengwa kwa atomi za [[hidrojeni]] na [[kaboni]] pekee.
#REDIRECT [[hidrati kabonia]]
 
Kiasili zinapatika hasa katika mafuta ya [[petroliamu]] iliyotokea kutokana na mchakato wa kuoza kwa mimea na mata ogania yenye kaboni na hidrojeni nyingi. Hidrokaboni haziwezi kuingia katika mmenyuko wa kikemia na maji.
 
Hidrokaboni ni chanzo muhimu cha nishati kwa binadamu duniani; [[petroli]] na [[diseli]] ni mchanganyiko wa aina za hidrokaboni.
 
==Vikundi vya hidrokaboni==
Hidrokaboni hupangwa katika vikundi 5.
 
===Alkani===
{{main|Alkane}}
Alkani ni hidrokaboni za kimsingi. Fomula yao ni C<sub>n</sub>H<sub>2n+2</sub>.
 
{| class="wikitable"
|-
! Jina la alkani
! Fomula
|-
| Methani
| CH<sub>4</sub>
|-
| Ethani
| C<sub>2</sub>H<sub>6</sub>
|-
| Propani
| C<sub>3</sub>H<sub>8</sub>
|-
| Butani
| C<sub>4</sub>H<sub>10</sub>
|-
| Pentani
| C<sub>5</sub>H<sub>12</sub>
|-
| Hexani
| C<sub>6</sub>H<sub>14</sub>
|-
| Heptani
| C<sub>7</sub>H<sub>16</sub>
|-
| Oktani
| C<sub>8</sub>H<sub>18</sub>
|-
| Nonani
| C<sub>9</sub>H<sub>20</sub>
|-
| Decane
| C<sub>10</sub>H<sub>22</sub>
|}
===Alkeni===
[[Alkeni]] hufanana na [[alkani]]. Lakini zina muungo jozi kati ya kaboni na kaboni. Fomula yao ni C<sub>n</sub>H<sub>2n</sub>.
{| class="wikitable"
|-
! Jina la alkeni
! Fomula
|-
| Etheni
| C<sub>2</sub>H<sub>4</sub>
|-
| Propeni
| C<sub>3</sub>H<sub>6</sub>
|-
| Buteni
| C<sub>4</sub>H<sub>8</sub>
|-
| Penteni
| C<sub>5</sub>H<sub>10</sub>
|-
| Hexeni
| C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>
|-
| Hepteni
| C<sub>7</sub>H<sub>14</sub>
|-
| Okteni
| C<sub>8</sub>H<sub>16</sub>
|-
| Noneni
| C<sub>9</sub>H<sub>18</sub>
|-
| Deseni
| C<sub>10</sub>H<sub>20</sub>
|}
 
 
===Alkini===
{{main|Alkyne}}
[[Alkyne]]s have a carbon to carbon triple bond. C<sub>n</sub>H<sub>2n-2</sub> is their general formula.
{| class="wikitable"
|-
! Alkyne Name
! Formula
|-
| Ethyne
| C<sub>2</sub>H<sub>2</sub>
|-
| Propyne
| C<sub>3</sub>H<sub>4</sub>
|-
| Butyne
| C<sub>4</sub>H<sub>6</sub>
|-
| Pentyne
| C<sub>5</sub>H<sub>8</sub>
|-
| Hexyne
| C<sub>6</sub>H<sub>10</sub>
|-
| Heptyne
| C<sub>7</sub>H<sub>12</sub>
|-
| Octyne
| C<sub>8</sub>H<sub>14</sub>
|-
| Nonyne
| C<sub>9</sub>H<sub>16</sub>
|-
| Decyne
| C<sub>10</sub>H<sub>18</sub>
|}
 
===Sikloalkani===
{{main|Sikloalkani}}
[[Sikloalkani]] ni [[isomeri]] za [[alkeni]]. Fomula yao ni pia (C<sub>n</sub>H<sub>2n</sub>) lakini hazina muungo jozi kati ya kaboni na kaboni.
 
{| class="wikitable"
|-
! Jina la Sikloalkani
! Fomula
|-
| Siklopropani
| C<sub>3</sub>H<sub>6</sub>
|-
| Siklobutani
| C<sub>4</sub>H<sub>8</sub>
|-
| Siklopentani
| C<sub>5</sub>H<sub>10</sub>
|-
| Siklohexani
| C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>
|-
| Sikloheptani
| C<sub>7</sub>H<sub>14</sub>
|-
| Sikloctani
| C<sub>8</sub>H<sub>16</sub>
|-
| Siklononani
| C<sub>9</sub>H<sub>18</sub>
|-
| Siklodekani
| C<sub>10</sub>H<sub>20</sub>
|}
 
===Alkadini===
{{main|Alkadini}}
[[Alkadini]] zina muungo jozi mbili kati ya kaboni na kaboni. Fomula ni C<sub>n</sub>H<sub>2n-2</sub>. Hizi ni isomeri za [[Alkini]].
 
== Hidrokaboni aromatiki ==
 
Hidrokaboni aromatiki ni molekuli ogania yenye umbo la mviringo tambarare.
Fomula yao ni C<sub>n</sub>H<sub>2n-6</sub> na "n" ni sawa na kubwa kubwa kuliko 6.
 
[[Category:Hidrokaboni| ]]
 
[[af:Koolwaterstof]]
[[am:ሀይድሮካርቦን]]
[[ar:هيدروكربون]]
[[az:Karbohidrogenlər]]
[[be:Вуглевадароды]]
[[bg:Въглеводород]]
[[ca:Hidrocarbur]]
[[cs:Uhlovodíky]]
[[cy:Hydrocarbon]]
[[da:Kulbrinte]]
[[de:Kohlenwasserstoffe]]
[[et:Süsivesinikud]]
[[el:Υδρογονάνθρακες]]
[[en:Hydrocarbon]]
[[es:Hidrocarburo]]
[[eo:Hidrokarbono]]
[[fa:هیدروکربن]]
[[fr:Hydrocarbure]]
[[ga:Hidreacarbón]]
[[gl:Hidrocarburo]]
[[ko:탄화 수소]]
[[hi:उदप्रांगार]]
[[hr:Ugljikovodici]]
[[io:Hidrokarbido]]
[[id:Hidrokarbon]]
[[is:Kolvetni]]
[[it:Idrocarburi]]
[[he:פחמימן]]
[[jv:Hidrokarbon]]
[[ht:Idwokabi]]
[[la:Hydrocarboneum]]
[[lv:Ogļūdeņraži]]
[[lb:Kuelewaasserstoffer]]
[[lt:Angliavandenilis]]
[[hu:Szénhidrogének]]
[[mk:Јаглеводород]]
[[ml:ഹൈഡ്രോകാർബണുകൾ]]
[[mr:कर्बोदक]]
[[ms:Hidrokarbon]]
[[mn:Нүүрсустөрөгч]]
[[nl:Koolwaterstof]]
[[ja:炭化水素]]
[[no:Hydrokarbon]]
[[nn:Hydrokarbon]]
[[oc:Idrocarbur]]
[[pl:Węglowodory]]
[[pt:Hidrocarboneto]]
[[ro:Hidrocarbură]]
[[ru:Углеводороды]]
[[sq:Hidrokarburet]]
[[scn:Idrucarburu]]
[[si:හයිඩ්‍රොකාබන]]
[[sk:Uhľovodík]]
[[sl:Ogljikovodik]]
[[sr:Угљоводоник]]
[[sh:Ugljikovodici]]
[[su:Hidrokarbon]]
[[fi:Hiilivedyt]]
[[sv:Kolväte]]
[[ta:ஹைடிரோகார்பன்]]
[[th:ไฮโดรคาร์บอน]]
[[tr:Hidrokarbon]]
[[uk:Вуглеводні]]
[[ur:آبکاربن]]
[[vi:Hiđrôcacbon]]
[[zh-yue:烴]]
[[zh:烃]]