El-Tod (Kiarabu: طود aṭ-Ṭūd, Kimisri: Djerty au Ḏrty, Kigiriki cha Kale: Touphion, Kilatini: Tuphium, Coptic: Thouôt au Tuot) palikuwa mahali pa mji wa kale wa Misri[1] na hekalu la mungu wa Misri. Montu.[2] Iko kilomita 20 (12 mi) kusini-magharibi mwa Luxor, Misri, [3] karibu na makazi ya Hermonthis.[4] Kijiji cha kisasa sasa kinazunguka tovuti

Upande wa kaskazini mashariki wa pronaos za Ptolemaic za Hekalu la Monthu huko El-Tod, Misri

HistoriaEdit

Historia ya tovuti inaweza kufuatiliwa hadi kipindi cha Ufalme wa Kale wa historia ya Misri. Nguzo ya granite ya farao wa nasaba ya Tano, Userkaf, ndicho kitu cha kale zaidi kinachopatikana El-Tod. [5] Ni farao huyuhuyu aliyeamuru kwamba hekalu la Montu lipanuliwe.[6] Ushahidi wa jengo la nasaba ya Kumi na moja unaonyeshwa katika ugunduzi wa vitalu vyenye majina ya Mentuhotep II na Mentuhotep III. Chini ya Senwosret I, majengo haya yalibadilishwa na kuwa hekalu jipya. [7] Nyongeza zaidi kwa hekalu hili zilifanywa chini ya Ptolemy VIII.[8]

UtamaduniEdit

 
Na El-Tod iko nchini Misri

Kando na Montu, ambaye hekalu liliwekwa wakfu kwake, mungu wa kike wa Kimisri Iunit alikuwa wa maana sana huko.Kulingana na Flinders Petrie, mungu wa Tuphium alikuwa Hemeni.[9] Kama sehemu ya Wathebaid, eneo hilo pia liliona ibada ya Sebak (Sobek), mungu wa mamba wa Misri.[10]

InabakiEdit

Mnamo tarehe 7 Machi tulitembelea magofu ya Tuphium ya kale, ambayo sasa ni Taoud iliyo kwenye ukingo wa kulia wa mto lakini karibu na mnyororo wa Kiarabu na karibu sana na Hermonthis ambayo iko kwenye ukingo wa pili. Hapa kuna vyumba viwili au vitatu vya hekalu, vinavyokaliwa na Fellahs au ng'ombe wao. Katika kubwa zaidi bado kuna nakala za msingi, ambazo zilinijulisha kwamba utatu ulioabudiwa katika hekalu ulikuwa na Mandou, mungu wa kike Ritho, na mwana wao Harphré, sawa na katika hekalu la Hermonthis, jiji kuu la nome (wilaya). ) ambayo Tuphium ilikuwa mali yake.

— Jean-François Champollion, [11]

Tod hazinaEdit

Mnamo mwaka wa 1936, wanaakiolojia waligundua katika miundo ya msaada chini ya jengo la hekalu lililoharibiwa idadi ya mabaki ya metali na lapis lazuli. Vitu vingi vya chuma vilitengenezwa kwa fedha. Zilitengwa kwa ajili ya baadhi ya mamlaka zisizojulikana asili na enzi, ambazo inaaminika hazikuwa za asili ya Misri. Walakini, mtindo wa vitu unafanana na mabaki ambayo yalichimbwa huko Knossos, ambayo ni ya c. 1900-1700 KK. [11] Hata hivyo, huko Knossos vitu hivyo vilitengenezwa kwa udongo, ikiwezekana kuiga chuma.

 
Tod Treasure ikionyeshwa kwenye ukumbi wa Louvre

Ugunduzi wa awali wa masanduku manne (yaliyoandikwa kwa jina la Farao Amenemhat II [12]) yaliyotengenezwa kwa shaba na yenye vitu hivyo ulifanywa na F. Bisson de la Roque.[13][13] Vyanzo vingine vinadai kwamba hazina hiyo ina asili ya Kiasia na kwamba baadhi yake, kwa hakika, ilitengenezwa nchini Iran (ya mwisho kama ilivyodaiwa na Roger Moorey). [14]Baadhi ya mabaki ya dhahabu pia ni sehemu ya Hazina, na huenda yalitoka Anatolia. Hitimisho sawia hutolewa kuhusu asili ya vyombo vya fedha kulingana na ushahidi uliopatikana kutokana na uchanganuzi wa uwiano wa viambajengo vya metali.[15][16]

Vitu ambavyo vilipatikana kama sehemu ya Hazina vinaonekana kuwa vilitoka sehemu mbali mbali za ulimwengu, ikionyesha mawasiliano ya kibiashara kati ya Wamisri wa Kale na ustaarabu mwingine wa mapema.

Uzito wa jumla wa bidhaa zote za dhahabu ulikuwa kilo 6.98, na bidhaa za fedha kilo 8.87. [17]Baada ya ugunduzi, Hazina iligawanywa kati ya Makumbusho ya Louvre na Makumbusho ya Misri.


MarejeoEdit

  1. "GRAECO-ROMAN MATHEMATICS: THE QUESTIONS", Ancient Mathematics (Routledge), 2005-08-19: 204–223, ISBN 978-0-203-99573-0, retrieved 2022-06-11 
  2. Arnold, Dieter (2003). The encyclopedia of ancient Egyptian architecture, Sabine H. Gardiner, Helen Strudwick, Nigel Strudwick, Princeton, N.J.: Princeton University Press. ISBN 0-691-11488-9. OCLC 51641562. 
  3. Arnold, Dieter (2003). The encyclopedia of ancient Egyptian architecture, Sabine H. Gardiner, Helen Strudwick, Nigel Strudwick, Princeton, N.J.: Princeton University Press. ISBN 0-691-11488-9. OCLC 51641562. 
  4. Champollion, Jean François. Lexikon des gesamten Buchwesens Online. Iliwekwa mnamo 2022-06-11.
  5. "The Encyclopaedia of Ancient Egyptian Architecture". Reference Reviews 17 (6): 59–60. 2003-06-01. doi:10.1108/09504120310490886 . ISSN 0950-4125 . http://dx.doi.org/10.1108/09504120310490886.
  6. Grimal, Nicolas-Christophe (1992). A history of ancient Egypt, Ian Shaw. ISBN 0-631-17472-9. OCLC 25410477. 
  7. Arnold, Dieter (2003). The encyclopedia of ancient Egyptian architecture, Sabine H. Gardiner, Helen Strudwick, Nigel Strudwick, Princeton, N.J.: Princeton University Press. ISBN 0-691-11488-9. OCLC 51641562. 
  8. Arnold, Dieter (2003). The encyclopedia of ancient Egyptian architecture, Sabine H. Gardiner, Helen Strudwick, Nigel Strudwick, Princeton, N.J.: Princeton University Press. ISBN 0-691-11488-9. OCLC 51641562. 
  9. Drower, M. S. (2003). Petrie, Sir (William Matthew) Flinders, Oxford Art Online. Oxford University Press. 
  10. Molendijk, Arie L. (2000). "The Heritage of Cornelis Petrus Tiele (1830-1902)1". Nederlands Archief voor Kerkgeschiedenis / Dutch Review of Church History 80 (2): 78–114. doi:10.1163/187124000x00043 . ISSN 0028-2030 . http://dx.doi.org/10.1163/187124000x00043.
  11. "Unsigned review, The Literary Gazette, and Journal of Belles Lettres, Arts, Sciences", Percy Bysshe Shelley (Routledge), 2003-09-01: 164–168, ISBN 978-0-203-20689-8, retrieved 2022-06-11 
  12. MOOREY, Peter Roger Stuart. Encyclopaedia Iranica Online. Iliwekwa mnamo 2022-06-11.
  13. Ancient Egypt and Archaeology Web Site - Ancient Egypt - El-Tod. www.ancient-egypt.co.uk. Iliwekwa mnamo 2022-06-11.
  14. MOOREY, Peter Roger Stuart. Encyclopaedia Iranica Online. Iliwekwa mnamo 2022-06-11.
  15. Google Books. books.google.co.uk. Iliwekwa mnamo 2022-06-11.
  16. "A JSTOR Time Line", JSTOR (Princeton University Press), 2012-12-31: XXVII–XXXVI, retrieved 2022-06-11 
  17. "TREASURE HUNTING", Egyptology: The Missing Millennium. Ancient Egypt in Medieval Arabic Writings (UCL Press), 2005-02-20: 51–64, retrieved 2022-06-11