Hekalu la Debod

hekalu katika Mji wa bure duniani

Hekalu la Debod (kwa Kihispania: Templo de Debod) ni hekalu la kale la Misri ambalo lilifumuwa na kujengwa upya katikati ya Madrid, Hispania, huko Parque de la Montaña, Madrid, mraba ulioko Calle de Irún, 21–25 Madrid.[1]

Usanifu na mchoroEdit

 
Hekalu la Debod nchini Misri kabla ya kuhamishiwa Hispania.

Kaburi hilo awali lilijengwa kilomita 15 (maili 9.3) kusini mwa Aswan huko Nubia, karibu sana na cataract ya kwanza ya Nile na kwa kituo kikuu cha kidini huko Philae kilichojitolea kwa mungu wa Isis. Mwanzoni mwa karne ya 2 KK, Adikhalamani (Tabriqo), mfalme wa Kushite wa Meroë, alianza ujenzi wake kwa kujenga kanisa dogo la chumba kimoja lililojitolea kwa mungu Amun.[2] Ilijengwa na kupambwa katika muundo sawa na kanisa la baadaye la Meroitic ambalo Hekalu la Dakka lina msingi. Baadaye, wakati wa utawala wa Ptolemy VI, Ptolemy VIII, na Ptolemy XII wa nasaba ya Ptolemaic, ilipanuliwa pande zote nne kuunda hekalu ndogo, mita 12 kwa 15 (futi 39 × 49 ft), ambayo iliwekwa wakfu kwa Isis ya Philae. Wafalme wa Kirumi Augustus na Tiberius walikamilisha mapambo yake.[3]

Kutoka kwa tombo, kuna njia ndefu ya mchakato inayoongoza kwenye ukuta wa enclosure uliojengwa na jiwe, kupitia milango mitatu ya pylon ya jiwe, na mwishowe kwenye hekalu lenyewe.[2] Pronaos, ambayo ilikuwa na nguzo nne na miji mikuu ya composite, ilianguka mnamo 1868 na sasa imepotea. Nyuma yake kuweka patakatifu pa asili ya Amun, chumba cha meza ya sadaka na patakatifu baadaye na vyumba kadhaa vya kando na ngazi kwenye paa.

UhamishoEdit

 
Hekalu la sasa la Debod huko Madrid.
 
Undani wa hekalu hilo.

Katika 1960, kutokana na ujenzi wa Bwawa Kuu la Aswan na tishio la matokeo linalosababishwa na hifadhi yake kwa makaburi mengi na maeneo ya akiolojia, UNESCO ilitoa wito wa kimataifa wa kuokoa urithi huu tajiri wa kihistoria. Kama ishara ya shukrani kwa msaada uliotolewa na Hispania katika kuokoa mahekalu ya Abu Simbel, serikali ya Misri ilitoa Hekalu la Debod kwa Hispania mnamo 1968.

Hekalu lilijengwa upya katika moja ya mbuga za Madrid, Parque del Oeste, karibu na Jumba la Kifalme la Madrid, na kufunguliwa kwa umma mnamo 1972. Milango iliyokusanywa upya imewekwa kwa mpangilio tofauti na wakati uliojengwa hapo awali. Ikilinganishwa na picha ya tovuti ya awali, lango lililofungwa na jua lililofunikwa na nyoka halikuwa lango la karibu na hekalu sahihi.[4]Ni moja ya kazi chache za usanifu wa zamani wa Misri ambao unaweza kuonekana nje ya Misri na moja tu ya aina yake nchini Hispania.

Kufuatia matamshi yaliyotolewa na wataalamu kadhaa wa Misri wakikosoa ukweli kwamba tofauti na mahekalu mengine yaliyochangia, muundo unaendelea kuwa wazi kwa vitu hivyo, baraza la jiji la Madrilenian lilifanya uamuzi wa pamoja wa kuharakisha mipango ya hatimaye kufunika mnara huo mnamo Februari 2020.

PichaEdit

MarejeoEdit

  1. Templo de Debod.
  2. 2.0 2.1 Dieter Arnold, Nigel Strudwick & Sabine Gardiner, The Encyclopaedia of Ancient Egyptian Architecture, I.B. Tauris Publishers, 2003. p.64
  3. Dieter Arnold, Temples of the Last Pharaohs, Oxford University Press, 1999. p.193
  4. The Temple of Dabod, Nubia (en).
  Makala hii kuhusu mambo ya kihistoria bado ni mbegu.
Je, unajua kitu kuhusu Hekalu la Debod kama enzi zake au matokeo yake?
Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.