Open main menu

Alumini

(Elekezwa kutoka Aluminiamu)


Alumini ni elementi. Namba atomia yake ni 13 kwenye mfumo radidia na uzani atomia ni 26.9815. Katika mazingira ya kawaida ni metali nyepesi yenye rangi nyeupe ya kifedha. Alama yake ni Al.

Alumini (aluminium)
Al-TableImage.svg
Jina la Elementi Alumini (aluminium)
Alama Al
Namba atomia 13
Mfululizo safu Metali
Uzani atomia 26.9815
Valensi 2, 8, 3
Densiti 2.70 g/cm³
Kiwango cha kuyeyuka 933.47 K (660.32 °C)
Kiwango cha kuchemka 2792 K (2519 °C)
Asilimia za ganda la dunia 7.57 %
Hali maada mango
Vipuri vya injini hutengenezwa mara nyingi kwa Alumini kama ni muhimu kupunguza uzito.

Alumini ni metali inayopatikana kwa wingi katika ganda la dunia.

Kutokana na densiti husianifu ndogo inatumiwa kila mahala ambako wepesi ni muhimu, kwa mfano katika uundaji wa vitu mbalimbali kama utengenezaji wa ndege.

SifaEdit

 
Elektroni za aluminiamu

Alumini ni kipitishaji kizuri sana wa umeme na joto. Ni chepesi na imara. Inaweza kugongwa na kuwa kama karatasi (kufinyangika) au vunjwa kwenye waya. Ni chuma thabiti sana, ingawa ni sugu ya kutu.

Alumini inazuia kutu kwa kutengeneza safu ndogo, nyembamba ya oksidi ya alumini juu ya uso wake. Safu hii inalinda chuma kwa kuzuia oksijeni kufikia. Ukosefu hauwezi kutokea bila oksijeni. Kwa sababu ya safu hii nyembamba, majibu ya aluminiamu hayaonekani.

KampaundiEdit

Alumini huunda kampaundi ya kemikali katika hali ya +3 oksidesheni. Hizo kwa ujumla hawatumiki. Kloridi ya Alumini na mifano ya alumini oksidi. Mara chache sana ni misombo katika hali ya +1 au +2 oksidesheni.

MatumiziEdit

Alumini ni thabiti na nyepesi. Pia si ajizi kikemia yaani inapenda kutendana haraka na oksijeni na hapa inajenga tabaka nyembamba ya oksidi inayozuia kuendelea kwa kutendana na kemikali nyingine.[1] Ni nyepesi kuliko chuma na feleji. Kwa hiyo hutumiwa pale ambako uzito mdogo ni muhimu kama katika utengenezaji wa eropleni, treni na magari ambapo uzito mdogo unapunguza matumizi ya fueli[2]. Alumini hupendwa pia kwa kutengeneza maboti na meli ndogo kwa sababu tofauti na feleji haishikwi na kutu kutokana na athira ya maji ya chumvi. Takriban asilimia 35 za matumizi ya alumini duniani yalikuwa kwa ajili ya kujenga vyombo vya usafiri.

Feleji ni rahisi zaidi kwa hiyo alumini hutumiwa kama wepesi na kinga dhidi ya kutu ni muhimu.

Uzito mdogo ni muhimu pia kwa matumizi yake kwa vyombo vya kufunga vyakula kama makopo ya vinywaji na vyakula. Chakula hufungwa mara nyingi katika jaribosi ya alumini kwa sababu ni imara na haitendani na vitu ndani yake kwa hiyo haiundi sumu.

Katika ujenzi alumini hutumiwa kwa ajili ya madirisha na milangoi kwa sababu haitendani inaweza kubaki bila kupakwa rangi.

Usumu uliopoEdit

Aluminiu haitumiwi katika mwili wa binadamu, ingawa ni ya kawaida sana. Watu wanajadiliana kama matumizi yake katika vidonge na matibabu ya maji yana afya.

Ioni za aluminiamu kupunguza kasi ya kupanda kwa mimea kwenye udongo wenye tindikali.

Alumini inaweza kuwa sababu katika ugonjwa wa Alzheimer (ugonjwa wakati ubongo unaacha kufanya kazi na mgonjwa amechanganyikiwa). Lakini jamii ya Alzheimer inasema maoni makubwa ya matibabu na ya kisayansi ni kwamba masomo hayakuonyesha uhusiano wa sababu kati ya alumini na ugonjwa wa Alzheimer.

TanbihiEdit

  1. Physical and chemical properties, tovuti ya kampuni ya Alunorf
  2. Davis, Joseph R. (1993).Aluminum and Aluminum Alloys. ASM International. pp. 13–17. ISBN 978-0-87170-496-2.

Marejeo ya NjeEdit

  Makala hii kuhusu mambo ya kemia bado ni mbegu.
Je, unajua kitu kuhusu Alumini kama historia yake au mahusiano yake na mada nyingine?
Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.